Aktualności prawno-gospodarcze SPG

   Jaki jest tryb wprowadzania zmian do ewidencji gruntów i budynków?

Dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków mogą być z różnych względów niezgodne z istniejącym stanem faktycznym i prawnym. Sposób i tryb wprowadzania danych do operatu ewidencji gruntów i budynków regulują przepisy art. 22 i 23 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.jedn.: Dz. U. 2010 r. Nr 193 poz. 1287; dalej jako - p.g.k.) i rozdział 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. 2001 r. Nr 38 poz. 454; dalej jako - ewid.grunt.).

Z przepisów tych wynika, głównie z § 46 ewid.grunt., iż możliwe są dwa tryby wprowadzania danych (aktualizacji danych ewidencyjnych) do ewidencji gruntów, a mianowicie aktualizacja przez wydanie decyzji administracyjnej lub wprowadzenie zmian do ewidencji bez wydawania aktu administracyjnego przez dokonanie czynności technicznej, polegającej na wpisaniu nowych danych i zawiadomieniu m.in. podmiotów, których dane się zmieniły.

W części ogólnej ewid.grunt. znajdujemy ponadto w § 12 ust. 2 zapis, iż prawa osób określonych wcześniej jako władających (kiedy brak osoby właściciela) uwidacznia się w drodze decyzji, z którego wynika, iż zawsze, kiedy wykazuje się osoby lub jednostki organizacyjne wymienione wcześniej w § 10 ust. 2 ewid.grunt., musi mieć to formę decyzji wydawanej przez organ prowadzący.

Jasno z § 47 ewid.grunt. wynika, iż nie każde postępowanie o wprowadzenie zmian do ewidencji gruntów poprzedzone ma być postępowaniem w trybie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego - wykładnia celowościowa także uzasadnia takie stanowisko. Ponadto z wykładni logicznej przepisów ewid.grunt. wynika, iż skoro ewidencja gruntów jest jedynie publicznym rejestrem, którego zadaniem jest jedynie zapisywanie danych i zmian w powyższych danych, to nie ma uzasadnionego powodu, by zawsze przeprowadzać postępowanie administracyjne, które miałoby się zakończyć decyzją nawet deklaratoryjną (czyli potwierdzającą prawa).

Jednym z podstawowych obowiązków organu prowadzącego ewidencję gruntów i budynków jest utrzymywanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi.

Przepis § 46 ewid.grunt. określa w jaki sposób organ prowadzący ewidencję aktualizuje dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków i wskazuje dokumenty umożliwiające zmiany w bazie danych ewidencyjnych.

Z analizy rozdziału 3 ewid.grunt. wynika, iż możliwe jest wprowadzanie zmian do ewidencji z urzędu lub na wniosek.

Aktualizacja z urzędu dokonywana jest w oparciu o zmiany wynikające z dokumentów wymienionych § 46 ust. 2 ewid.grunt. Przepis art. 23 p.g.k. stanowi, iż organy, sądy i kancelarie notarialne przesyłają organowi prowadzącemu ewidencję gruntów zmiany danych objętych ewidencją gruntów. W związku z powyższym, o zmianach powinien się organ dowiedzieć z dokumentów przesłanych przez powyższe organy. W wypadku jednak gdyby organ prowadzący ewidencję o zmianach takich nie był poinformowany przez wyżej wymienione podmioty, a pozyskał taką informację od podmiotu domagającego się wprowadzenia powyższych zmian, to należy przyjąć, iż zmiany te (dokonywane wówczas na wniosek) również winny być oparte na dokumentach będących podstawą do wprowadzenia zmian z urzędu. Podkreślić wypada, iż są to zmiany wynikające z powyższych dokumentów, co dodatkowo wskazuje na rejestracyjny charakter ewidencji gruntów. Wskazać przy okazji należy na obowiązek informowania o zmianach danych ewidencyjnych wynikający z art. 22 ust. 2 p.g.k.

Zdarzyć się może, że organ aktualizujący operat ewidencji gruntów będzie miał wątpliwości związane z wprowadzanymi danymi. W takim przypadku, jeżeli aktualizacja wymaga wyjaśnień zainteresowanych lub uzyskania dodatkowych dowodów, przeprowadza się postępowanie administracyjne. To czy jest konieczne pozyskanie owych dodatkowych dowodów lub uzyskanie wyjaśnień zależy od uznania organu prowadzącego ewidencję.

Powyższe oznacza, iż możliwe są dwa tryby wprowadzania zmian do ewidencji: tryb „podstawowy”, kiedy organ nie ma wątpliwości odnośnie do danych wprowadzanych operatu ewidencji oraz tryb „kwalifikowany”, kiedy organ przeprowadza postępowanie administracyjne z wszystkimi tego konsekwencjami. W pierwszym przypadku - tryb podstawowy - organ dokonuje jedynie czynności materialno-technicznej, polegającej na wprowadzeniu odpowiednich aktualnych danych do operatu ewidencji. W tym przypadku organ nie jest zobligowany do wszczęcia postępowania administracyjnego, a tym samym zawiadomienia strony o tym, że będzie dokonywał takiej czynności (strona w przypadku wprowadzania zmian na wniosek sama domaga się uaktualnienia operatu ewidencji). Co najważniejsze, w tym trybie organ nie wydaje decyzji administracyjnej, a to oznacza, że strona nie ma możliwości zaskarżenia „zmiany” ewidencyjnej, która jest jedynie odzwierciedleniem zmiany wynikającej z odpowiedniego dokumentu. Obowiązkiem organu jest jednak w tym przypadku zawiadomienie osoby, jednostki lub podmiotu na wniosek którego zmiana nastąpiła o dacie dokonanej zmiany (§ 49 ewid.grunt.). Oprócz zawiadomienia osoby, organ ma również obowiązek zawiadomienia podmiotów określonych w § 49 ust. 1 ewid.grunt.

W przypadku, gdy organ prowadzi postępowanie administracyjne w przedmiocie wprowadzania zmian do operatu ewidencji gruntów, winien przede wszystkim zawiadomić strony o wszczęciu powyższego postępowania administracyjnego. Podmiot, który ma interes prawny w prowadzeniu takiego postępowania, występuje w tym postępowaniu jako strona, a więc może brać czynny udział w całym postępowaniu, a co ważne przeglądać dokumenty zgodnie z art. 73 kodeksu postępowania administracyjnego. Postępowanie powyższe kończy się wydaniem decyzji wprowadzającej zmiany do ewidencji lub odmawiającej zmian da ewidencji, przy czym stronie niezadowolonej z decyzji służy możliwość złożenia odwołania do organu wyższego stopnia, tj. wojewódzkiego inspektora nadzoru geodezyjnego i kartograficznego.

Aleksander Marekwia

wstecz

Przeczytaj także
Rząd przyjął założenia do projektu mającego ukrócić wyłudzanie VAT-u
Zmian oczekują przede wszystkim uczciwi przedsiębiorcy (płacący podatek VAT), którzy ze strony oszustów podatkowych doświadczają nieuczciwej konkurencji. Także budżet państwa ponosi z tego powodu straty, dlatego uszczelnienie systemu rozliczeń VAT jest niezbędne.

więcej

Rząd przyjął projekt podnoszący próg, od którego trzeba płacić janosikowe
Podniesienie progu dochodów, od którego województwa będą płacić janosikowe - zakłada projekt przyjęty 19 sierpnia przez rząd. Progi wzrosną ze 110% do 125% średnich dochodów podatkowych, wyliczonych dla wszystkich województw.

więcej

Masz pytania?

    22 572 99 99

    bok@lexisnexis.pl